Hasan Hardan, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a tanıdığı sürenin 10 gün daha uzatılması kararını yorumladı.
Beyrut’tan bölgesel konular üzerine değerlendirmelerde bulunan araştırmacı ve yazar Hasan Hardan, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a tanıdığı sürenin 10 gün daha uzatılması kararını yorumladı. Hardan, bu yaklaşımın yeni olmadığını, Trump’ın kademeli baskı yöntemini sıkça kullandığını, bazı aşamalarda geri adım atarken diğer aşamalarda tırmanma tehdidinde bulunduğunu belirtti.
Şihab'ın haberine göre Hardan, İran’daki enerji tesislerinin hedef alınmasının ertelenmesinin piyasalarda fiyatların düşmesine yol açtığını, bunun da özellikle seçimler yaklaşırken Amerikan kamuoyundaki tepkileri kontrol altına alma amacı taşıdığını ifade etti. Aynı zamanda Rusya’nın da gerilimi düşürmek istediğini, zira enerji ve elektrik altyapısının hedef alınmasının uluslararası hukuka göre savaş suçu sayıldığını vurguladı.
Sürenin uzatılmasının Trump açısından bir geri adım anlamına geldiğini belirten Hardan, bunun aynı zamanda tehditlerin hayata geçirilmesi durumunda ortaya çıkabilecek çıkmazın fark edilmesinden kaynaklandığını söyledi. İran’ın zayıf bir konumda olmadığını, aksine müzakere şartlarında kararlı durduğunu dile getirdi.
Hardan, olası bir tırmanmanın İran tarafından benzer şekilde karşılık bulabileceğini, bunun da küresel ölçekte fiyat artışlarına ve yalnızca ABD içiyle sınırlı kalmayacak olumsuz etkilere yol açabileceğini belirtti. İran’ın en önemli kozları arasında Hürmüz Boğazı’nın yanı sıra Bab el-Mendeb’i gündeme getirme ihtimalinin bulunduğunu ifade etti.
Karşılıklı baskıların müzakere şartlarını dayatma amacı taşıdığını kaydeden Hardan, İran’ın Pakistan aracılığıyla sunduğu şartların; saldırıların durdurulması, tazminat ödenmesi, tüm cephelerde askeri operasyonların sonlandırılması ve tekrarını engelleyecek güvencelerin verilmesini içerdiğini aktardı. İran’ın aynı zamanda Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik hakkına bağlılığını sürdürdüğünü ve uzun süreli bir yıpratma savaşını yürütebilecek kapasiteye sahip olduğunu vurguladı.
Trump’ın müzakere sürecinde kazanım elde etmeye çalıştığını ve seçimler öncesinde mağlup görüntü vermekten kaçındığını belirten Hardan, kara harekâtı ihtimali konusunda ise ABD’nin Körfez bölgesine askeri takviye ulaşana kadar zaman kazanmaya çalışabileceğini, buna karşılık İran’ın da tüm senaryolara karşı hazırlıklarını artırdığını ifade etti. Mevcut durumun karşılıklı güç gösterisi niteliği taşıdığını söyledi.
ABD’nin sahada inisiyatifi elinde bulundurmadığını, İran’ın ise kendi topraklarını savunan bir aktör olarak daha güçlü bir konumda bulunduğunu belirten Hardan, olası bir kara savaşının Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapanmasına ve uzun süreli bir yıpratma savaşına dönüşebileceğini, bunun da ABD için ağır sonuçlar doğurabileceğini dile getirdi.
İsrail’in uzun süreli bir savaş istemediğini ve İran’a yönelik yaptırımların kaldırılacağı ya da gelecekteki savaşları engelleyecek kapsamlı bir anlaşmaya da sıcak bakmadığını ifade eden Hardan, böyle bir anlaşmanın İran’ın bölgedeki etkisini güçlendireceğini ve İsrail’in hedeflerini zayıflatacağını belirtti.
ABD ile İsrail arasındaki hedef farklılıklarına da değinen Hardan, İran’daki yönetimin ilk hafta içinde devrilememesinin ardından askeri ve siyasi kararların Washington’un eline geçtiğini, İsrail’in de buna uyacağını söyledi. İsrail medyasında yer alan orduya ilişkin çöküş iddialarının özellikle Güney Lübnan’daki yıpranma durumunu yansıttığını ve bunun siyasi liderlik açısından bir uyarı niteliği taşıdığını ifade etti.
Hardan, Körfez ülkelerinin Hürmüz Boğazı’nı güç kullanarak açmaya yönelik bir askeri çatışmaya girmekte çıkarı olmadığını, aksine siyasi çözümler aradıklarını belirterek, savaş sonrası dönemde dış müdahalelerden uzak, bölgesel güvenliği sağlayacak bir formülün oluşturulması gerektiğini vurguladı. ABD üslerinin Körfez ülkelerini koruyamadığını ifade eden Hardan, savaşın sonuçlarının önümüzdeki dönemdeki iş birliği biçimini belirleyeceğini sözlerine ekledi.
www.kudusgunu.com
