The Marker gazetesi: İran ile olası bir sonraki savaş daha uzun, daha karmaşık olacak ve ekonomik ile güvenlik açısından çok ağır bir maliyet doğuracak.
Şihab'ın haberine göre, İsrail’deki güvenlik ve ekonomi çevrelerine ait değerlendirmeler, ABD’nin Tahran’a yönelik muhtemel bir saldırısı bağlamında, İsrail ile İran arasında yaşanabilecek herhangi bir yeni savaşın, geçen yıl haziran ayında yaşanan ve 12 gün süren önceki çatışmadan köklü biçimde farklı olacağı uyarısında bulundu. Değerlendirmelere göre böyle bir savaşın daha karmaşık, daha uzun süreli ve İsrail hazinesi açısından çok daha maliyetli olması bekleniyor.
İsrail’in The Marker gazetesi, pazar günü yayımladığı haberinde, son iki yıl boyunca yedek görevde bulunmuş eski bir İsrail istihbarat yetkilisinin görüşlerine yer verdi. Söz konusu yetkili, “İran’a karşı bir sonraki tur çok daha karmaşık olacak ve tarafların her biri 12 günlük savaştan dersler çıkardı” dedi. Yetkili ayrıca İranlıların, “İsrail’in küçük ve yoğun nüfuslu bir ülke olduğunu ve ona kolaylıkla büyük zararlar verilebileceğini bildiğini” ifade etti. Rapora göre İsrail ile İran arasında yakın bir zamanda yeni bir çatışma çıkması olası, ancak bu çatışma özellikle olası ABD saldırısının niteliği ve kullanılan araçlar açısından önceki savaştan birçok yönden farklı olacak.
Raporda, ABD’nin İran’a yönelik olası bir saldırısının yalnızca geleneksel hava saldırılarıyla sınırlı kalmayabileceği belirtildi. ABD ve İsrail güvenlik kurumları arasındaki temaslara vakıf bir İsrailli kaynağa dayandırılan bilgilere göre Washington, İran’a saldırmak için özel kuvvet gönderilmesi veya ileri düzey istihbarat araçlarının kullanılması da dâhil olmak üzere gizli ve alternatif yöntemler arıyor. Raporda, ABD’nin daha önce yurt dışı operasyonlarda ciddi fiziksel hasara yol açan “ses silahları” gibi geleneksel olmayan silahlar kullandığı hatırlatılarak, İran’a karşı benzer araçların devreye sokulmasının ihtimal dâhilinde olduğu, ancak bunun İsrail’in olası İran misillemeleri sonucu uğrayacağı zararların boyutunu mutlaka azaltmayacağı vurgulandı.
Rapora göre önceki ABD-İsrail savaşının hedefi, İran’ın balistik füze fırlatma kabiliyetlerini zayıflatmak ve nükleer programına ciddi zarar vermekti. Buna karşılık olası yeni bir savaşın İran’daki rejimi devirmeyi hedefleyebileceği, bunun da savaşın seyri ve süresini öngörülemez hale getirdiği belirtildi. Raporda iki olası senaryo ele alındı. İyimser senaryoya göre İran rejimi ağır bir darbe alır, İsrail’e askeri bir karşılık verir ve bunu takiben geniş çaplı bir iç hareketlilik yaşanarak hızlı bir iktidar değişimi gerçekleşebilir. Kötümser senaryoya göre ise ABD saldırısı rejimi devirmekte başarısız olur ve İran’ı hızlı bir ateşkes çıkarı olmaksızın uzun süreli bir yıpratma savaşına sürükler.
Raporda, İsrail’in İran içinde tekrarlayan saldırılar gerçekleştirme kapasitesinin zaman açısından sınırlı olduğu ifade edildi. 7 Ekim 2023 öncesindeki hazırlık seviyesine geri dönülmesine rağmen, İsrail Hava Kuvvetleri’nin bu seviyesinin 21 günü aşmayan kısa süreli bir savaş için tasarlandığı, iki yıla kadar uzayabilecek uzun soluklu bir çatışma için uygun olmadığı belirtildi. Ayrıca yeni ve uzun bir savaşın İsrail savaş uçaklarında daha fazla yıpranmaya yol açacağı, son iki yıldaki yoğun kullanımın uçakların hizmet ömrünü ilk tahminlere kıyasla üç yıl kısalttığı kaydedildi.
Güvenlik yetkilileri İsrail’in kendini savunma kapasitesine sahip olduğunu ve ekonominin uzun süren bir savaşta dayanıklılık gösterdiğini savunsa da rapor, yeni bir savaşın geniş sektörlerde işlerin durması, yatırımcı güveninin azalması ve güvenlik harcamalarında keskin artış gibi ağır ekonomik bedeller doğuracağını vurguladı. Raporda, yeni bir savaşın hükümet tarafından 112 milyar şekel olarak onaylanan 2026 yılı savunma bütçesinde köklü bir değişikliğe yol açacağı belirtildi. Önceki savaşta İran füzelerine karşı kullanılan önleme füzelerinin maliyetinin yaklaşık 5 milyar şekel olduğu hatırlatılarak, İran’ın o tarihten bu yana balistik füze stoklarını yenilediği, hassasiyetlerini ve hava savunma sistemlerini geliştirdiği, bunun da İsrail’i olası bir sonraki çatışmada kendini savunmak için çok daha fazla harcama yapmaya zorlayacağı ifade edildi.
Raporda ayrıca, beklenen ABD saldırısının ertelenmesinin nedenleri arasında Washington’un İran içindeki “hedef bankasının” nitelik açısından yetersiz olduğunu fark etmesi ve İran’ın füze rampalarını ülkenin daha doğu ve derin bölgelerine gizleyip taşımasının hedef alınmalarını zorlaştırması yer aldı. Rapor, bu gelişmelerin, olası bir sonraki savaşta İsrail hava savunma sistemlerinin, önceki çatışmaya kıyasla sayıca daha fazla ve daha isabetli İran füzeleriyle karşı karşıya kalmasına yol açabileceğini belirterek sona erdi.
www.kudusgunu.com
